وردپرس شبکه (WordPress Multisite) قابلیتی است که امکان ایجاد چندین سایت وردپرسی را با یک نصب وردپرس امکان پذیر می کند. با کمک وردپرس شبکه دیگر نیازی نیست برای ایجاد وبسایت های چند زبانه یا سایت های شعبات مختلف یک شرکت مراحل خرید هاست و دامنه و نصب وردپرس را تکرار کنید. و مدیریت و کنترل وبسایت ها نیز برای مدیر وبسایت ساده تر است. این قابلیت حرفه ای WPMU یا وردپرس شبکه نام دارد.
مواردی که این آموزش به آن می پردازیم:
- وردپرس شبکه چیست
- چه کاربردهایی دارد
- چگونه Multisite را فعال کنیم
- تفاوت Subdomain و Subdirectory چیست
- چه زمانی نباید از آن استفاده کرد
وردپرس شبکه چیست ؟
قابلیت multisite یا چند سایتی یک ویژگی است که می تواند به سیستم مدیریت محتوای وردپرس افزوده شود. و از این طریق تنها با استفاده از یک هاست، دامنه و یک دیتابیس و حتی یک وردپرس، مجموعه ای از وبسایت ها را به صورت ساب دامین یا ساب فولدر ایجاد و به صورت متمرکز مدیریت کرد. با این کار هسته وردپرس، قالب ها و افزونه ها بین وبسایت ها به اشتراک گذاشته می شود و هر یک می توانند تنظیمات متفاوتی داشته باشند. سیستم های وبلاگ دهی مثل بلاگفا نمونه و مثالی از عملکرد وردپرس MU هستند.
درواقع مولتی سایت وردپرس برای راه اندازی مجموعه ای از وبسایت ها با عملکرد مشابه مثل وبسایت های چند زبانه (نسخه زبان های مختلف یک وبسایت) ، مجموعه وبسایت های شعب و نمایندگی ها و سیستم وبلاگ دهی مناسب است. اما هرجایی که به چندین وبسایت وردپرسی نیاز است لزوما استفاده از multisite راهکار خوبی نیست. چون همانطور که گفته شد؛ کلیه وبسایت ها در این حالت از دیتابیس و منابع مشترک استفاده می کنند.
| مثال | کاربرد |
| نسخه فارسی و انگلیسی | چندزبانه |
| سایت جدا برای هر شعبه | شعبات |
| سایت دانشکده‌ها | دانشگاه |
| بلاگفا | وبلاگ‌دهی |
معایب وردپرس شبکه
تا اینجا در مورد کاربردهای جذابی که وردپرس شبکه دارد گفتیم اما استفاده از این روش معایب و چالش هایی نیز دارد.
- در صورت هک شدن یا بروز مشکل امنیتی برای یکی از وبسایت ها تمامی شبکه درگیر می شود.
- برخی از شرکت های هاستینگ اجازه ایجاد وردپرس شبکه را نمی دهند.
- بعضی از افزونه ها را نمی توان در WPMU استفاده کرد. یا اینکه در وردپرس شبکه حتما باید نسخه متناسب با multisite افزونه ها را تهیه کنید.
- به دلیل استفاده اشتراکی از منابع هاست، در صورت وجود ترافیک بالا روی یکی از وبسایت ها سایر وبسایت های موجود در شبکه با مشکل کمبود منابع مواجه می شوند.
چه زمانی نباید از وردپرس شبکه استفاده کنیم؟
باوجود همه کاربردها و مزایا مولتی سایت برای همه پروژه ها مناسب نیست. و در بسیاری از وبسایت ها سایت های مستقل و نصب وردپرس جداگانه راه حل مناسب تری است.
- زمانی که هر سایت نیازهای فنی متفاوتی دارد: مثلا یک وبسایت شرکتی است و دیگری فروشگاهی یا آموزشی است. در این شرایط هر وبسایت افزونه ها و نیازهای فنی کاملا متفاوتی دارد.
- زمانی که امنیت وبسایت ها اهمیت خیلی زیادی دارد.
- زمانی که یکی از وبسایت های شبکه ممکن است ترافیک خیلی بالایی داشته باشد و چون منابع سرور به اشتراک گذاشته می شود؛ سایت های دیگر دچار مشکل می شوند.
- زمانی که هاست امکان ایجاد وردپرس شبکه را ندارد.
ساختار فنی مولتی سایت multisite وردپرس
- ساختار فنی وردپرس چند سایته به این صورت است که به طور کلی یک دیتابیس واحد برای کل مجموعه سایت ها ایجاد می شود. اما هر وبسایت جداول جداگانه در دیتابیس دارد. البته جداول مشترکی هم وجود دارد مثل wp_users. و این نشان می دهد که کاربران بین تمامی وبسایت ها مشترک هستند. اما می توانند نقش های مختلفی داشته باشند.
- ساختار URL در مولتی سایت به دو صورت Subdomain Mode یعنی اینکه آدرس سایت های شبکه به صورت ساب دامین پیاده سازی می شوند مثل:
Site1.example.com, site2.example.com ,….
این حالت نیاز به wildcard DNS دارد. wildcard DNS یعنی اینکه به جای اینکه برای هر زیر دامنه یک رکورد مجزا بسازیم فقط یک رکورد *.example.com می سازیم و با این کار هر چیزی که قبل از example.com قرار گیرد به همان IP سرور هدایت می شود.
و ساختار دیگر Subdirectory Mode است که سایت های مجموعه به صورت ساب فولدر قرار می گیرند مثل:
Example.com/site1, example.com/site2,…
در این حالت نیازی به wildcard DNS نیست.
نکته: اگر از لوکال هاست استفاده میکنید بهتر است از Subdirectory Mode استفاده کنید.
- ساختار مدیریتی در WPMU به این صورت است که یک مدیر اصلی یا Super Admin وجود دارد. که کنترل کامل شبکه را برعهده دارد. و فقط این کاربر می تواند سایت جدید ایجاد کند. هر سایت هم خودش جداگانه کاربر مدیرکل دارد اما فقط به تنظیمات سایت خودش دسترسی دارد.
درواقع در پیشخوان مدیر شبکه یا سوپر ادمین امکان ایجاد سایت، کاربر جدید و نصب افزونه و قالب جدید وجود دارد.
افزونه ها و قالب فقط یک بار توسط مدیر شبکه بروزرسانی می شود و به این طریق آپدیت روی تمامی زیر سایت ها نیز اعمال می شود. - Main Site همان سایت اصلی وردپرس شبکه است که نصب شبکه را انجام داده و آدرس آن در مثال های ما com می باشد. Sub Sites زیر سایت های شبکه و وبسایت اصلی هستند که داخل ساب فولدر یا ساب دامین قرار می گیرند.
پیاده سازی وردپرس شبکه
در این آموزش قرار است یک وبسایت ساده وردپرسی را به WPMU یا وردپرس چند سایتی تبدیل کنیم. پس ابتدا باید یک سایت ساده داشته باشید و قبل از شروع حتما از سایت بکاپ بگیرید. اگر هنوز با نصب و مدیریت وردپرس آشنا نیستید، ابتدا آموزش وردپرس را مطالعه کنید.
مرحله اول : آماده سازی
افزونه های سایت را جهت جلوگیری از هرگونه تداخل موقتا غیرفعال نمایید. (بعد از راه اندازی شبکه میتوانید افزونه ها را مجدد فعال کنید )
در صورتی که تصمیم دارید sub site ها را به صورت ساب دامین ایجاد کنید از طریق تنظیمات هاست wild card DNS را فعال نمایید.
مرحله دوم : فعالسازی
در ریشه یا root هاست خود فایل wp-config.php را ویرایش کنید.
خط /* That’s all, stop editing! Happy publishing. */ را در کدها پیدا کنید و کد زیر را دقیقا زیر همین خط اضافه کرده و فایل را ذخیره نمایید:
define(‘WP_ALLOW_MULTISITE’, true);
مرحله سوم: نصب شبکه
از پیشخوان > ابزارها> راه اندازی شبکه را بزنید.
- در این مرحله باید تنظیمات کلی، مثل نام شبکه و ایمیل مدیر شبکه را وارد کرده و ساختار سایت‌ها را انتخاب کنید که subdomain یا subdirectory باشد و روی دکمه نصب بزنید.
سپس مشابه تصویر زیر دو قطعه کد میاد که یکی رو باید در فایل wp-config.php و دومی را در فایل .htaccess قرار دهید.
بعد از ذخیره شاید نیاز باشد کوکی ها و کش مرورگر را پاک کنید و سپس به پیشخوان مدیر شبکه لاگین کنید. از این طریق می توانید مجدد افزونه ها را فعال کرده و سایت های جدید را اضافه کنید.
مشکلات رایج وردپرس شبکه
- خطاهای نصب و تنظیمات اولیه: خطای فعال سازی شبکه، مشکل .htaccess، Wildcard DNS و SSL. ممکن است باعث ایجاد خطای وردپرس شود. زمانی که زیر سایت با ساب دامین هست مثلا : site1.example.com- باید Wildcard DNS را روی هاست تنظیم شود وگرنه خطای 404 می گیرید.
- ناسازگاری افزونه‌ها: بعضی افزونه‌ها مخصوصاً کش، امنیت، ووکامرس و افزونه‌های سنگین به درستی در زیرسایت ها فعال نمی شوند. یا ممکن است امکان انجام تنظیمات جداگانه وجود نداشته باشد.
- بکاپ و انتقال سخت‌تر: باتوجه به استفاده همه سایت ها از دیتابیس مشترک، برای بکاپ گیری و بازگردانی یا انتقال یکی از سایت های شبکه با پیچیدگی زیادی همراه است.
- مصرف بیشتر منابع سرور: با افزایش سایت‌ها، RAM و CPU بیشتری نیاز است. و همه سایت ها از منابع یک سرور استفاده می کنند. و اگر یک وبسایت پرترافیک یا سنگین باشد باعث کندی در کل شبکه می شود.
- مشکلات سئو و مدیریت کاربران: هر سایت تنظیمات سئو و دسترسی‌های جداگانه دارد. هر سایت باید مجزا به سرچ کنسول وصل شود و سایت مپ جداگانه دارد. به همین جهت مدیریت سئوی تعداد زیادی زیرسایت زمانبر می شود.
به‌طور کلی، Multisite برای شبکه سایت‌های مرتبط مناسب است، اما برای سایت‌های کاملاً مستقل یا فروشگاه‌های بزرگ انتخاب خوبی نیست.
سوالات متداول وردپرس شبکه
آیا WooCommerce روی Multisite مناسب است؟
WooCommerce روی وردپرس شبکه قابل استفاده است اما برای همه پروژه‌ها انتخاب مناسبی نیست. درواقع اگر فروشگاه بزرگی دارید که حجم سفارشات بالاست و محصولات هر فروشگاه متفاوت است بهتر است از مولی سایت استفاده نکنید.
چگونه سایت معمولی را به Multisite تبدیل کنیم؟
ابتدا از سایت بکاپ بگیرید، افزونه ها را غیرفعال کنید و کد زیر را در فایل wp-config هاست وارد کنید و طبق این آموزش ادامه مسیر را پیش ببرید:
define(‘WP_ALLOW_MULTISITE’, true);
وردپرس شبکه چگونه در سرچ کنسول ثبت می شود؟
در Multisite هر زیرسایت از دید گوگل یک سایت مستقل محسوب می‌شود؛ به همین دلیل باید هر سایت را جداگانه در Google Search Console ثبت کنید.
جمع بندی
وردپرس شبکه (WPMU) قابلیتی است که به شما اجازه می دهد با یک نصب وردپرس، چندین وب سایت مجزا را مدیریت کنید. این ویژگی برای سازمان‌ها، دانشگاه ها یا پلتفرم های وبلاگ دهی ایده آل است. اما همانطور که گفته شد محدودیت هایی هم دارد که باید پیش از راه اندازی در نظر گرفته شود. از طریق ساب فولدر و ساب دامین می توانید سایت های شبکه را ایجاد کنید. که راه اندازی حالت زیر دامنه نیازمند تنظیمات پیچیده DNS و وب سرور است، در حالی که حالت زیر پوشه معمولاً ساده تر هست. قبل از فعال سازی، تهیه بکاپ و اطمینان از سازگاری افزونه‌ها ضروری است.
